▫️پناه بردن به خدا را باید به زبان جارى کرد. «قل اعوذ»
▫️به خاطر زیادى خطرات و اهمیّت آن، انبیا نیز باید به خدا پناه برند. «قل اعوذ»
▫️اصلاح خود و جامعه، بدون استمداد و پناهندگى به خداوند امکان ندارد. «قل اعوذ بربّ الفلق»
▫️چون شرور بر قلب و فکر انسان قفل مىزنند، باید به قدرتى پناه برد که شکافنده و شکننده قفلها و موانع باشد. «بربّ الفلق»
▫️در دعا با دید وسیع برخورد کنید. «شرّ ما خلق» (همه مخلوقات را در بر مىگیرد.)
▫️در میان همه شرور، شرّ حسادت، تفرقهافکنى، عهدشکنى و توطئههاى پنهان، اهمیّت بیشترى دارد. «من شرّ غاسق… شرّ النفاثات… شرّ حاسد»
▫️دشمن آنقدر مىدمد تا تبلیغاتش مؤثّر واقع شود. («نفّاثات» جمع «نفّاثه»، صیغه مبالغه است.) [جنگ روانی] ▫️با وسوسهها، عقاید سست مىشود و حرف اثر مىکند. «من شرّ النفاثات فى العقد»
بهترین دعا برای باطل کردن سحر و جادو استاد محمد شجاعی
دربارهی افزایش حملات شیاطین انسی و جنی در نزدیکی ظهور و روشهای مقابله با آنها توضیح میدهند. با نزدیکشدن به #ظهور، فاصله بین عوالم شیاطین و انسان کمتر شده و حملات شیاطین به مؤمنین افزایش مییابد. این حملات شامل افکار منفی، اضطراب، ناامیدی، خاطرات تلخ و تردیدهای گوناگون است. راهحل چیست؟ جای نگرانی نیست! قدرت خداوند و ائمه (ع) از هر نیروی منفی قویتر است. شما میتوانید با قدرت «دعا و اشک» و استفاده از صحیفه سجادیه جامعه به مقابله با این حملات بپردازید. این صحیفه، مجموعهای از ادعیهی جامع و حرزهایی است که برای تمامی مشکلات زندگی طراحی شده است؛ از جنزدگی و سحرزدگی تا رفع اضطراب و ترس از آینده.
🟢 راهکارهایی برای عبور موفقیت آمیز از “گردنه” در سوره بلد
شاید منظور از “گردنه” در آیه ۱۱ سوره بلد، همان مشکلات و موانع سختی است که در راه انجام خوبیها و رسیدن به رستگاری وجود دارد. خداوند در قرآن میفرماید:
وَلَا یُکَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا (سوره بقره، آیه ۲۸۶) “و خداوند هیچ کس را جز به اندازه تواناییاش تکلیف نمیکند.”
پس این گردنه برای عبور کردن است، نه برای ماندن. راهکارهای عملی برای عبور از “گردنه” در سوره بلد
۱. برداشتن گامهای کوچک و مستمر
عبور از گردنه نیاز به حرکت آهسته و پیوسته دارد. سعی نکنید یک شبه همه کارهای خیر را انجام دهید.
مثال: اگر میخواهید نماز شب بخوانید، از یک رکعت شروع کنید. اگر میخواهید قرآن بخوانید، از روزی چند آیه شروع کنید. از صدقه روزانه، به مقدار کم شروع کنید. 👌همین قدمهای کوچک، اما مداوم، شما را به قله میرساند.
✅ یادمون باشه، عبور از گردنه، با ایمان، توکل و جهاد مالی، امکان پذیر خواهد بود.
۲. اولویتبندی و شروع از کارهای ساده
گردنه شامل کارهای زیادی است. از بخشهای سادهتر شروع کنید تا انگیزه بگیرید. مثال: میتوانید از کمکهای مالی کوچک شروع کنید. (حتی اگر مبلغ ناچیزی است). یا با یک لبخند و خوشاخلاقی با خانواده و اطرافیان، بخشی از این راه را طی کنید. دعا کردن برای دیگران یک عمل بسیار آسان اما با اثر است.
۳. ایجاد عادتهای نیک (تغییر نگرش)
سعی کنید کارهای خوب را به یک عادت روزانه تبدیل کنید. وقتی کاری عادی شد، انجام آن بسیار راحتتر میشود.
مثال: عادت کنید قبل از خوردن غذا به نیازمندان فکر کنید. عادت کنید هر روز پنج دقیقه برای رضای خدا قرآن بخوانید. عادت کنید در شبکههای اجتماعی خود، مطالب مفید و امیدبخش منتشر کنید.
۴. دعا و درخواست کمک از خداوند
این اصلیترین و مهمترین راه است. تنها کسی که میتواند در این راه به شما کمک واقعی کند، خداوند است.
مثال: در قنوت نمازهایتان یا در سجده از خدا بخواهید: «خدایا، مرا در عبور از این گردنه یاری کن. بر انجام کارهای خیر و ترک گناهان، موفقم بدار.»
۵. تغییر نگرش نسبت به مشکلات
به یاد داشته باشید که هر مشکلی در راه انجام کار خیر، خودش بخشی از “عبور از گردنه” است. پس وقتی با مانعی روبرو میشوید، به خود بگویید: «این همان گردنه است که دارم از آن عبور میکنم.» این نگرش، سختیها را برایتان لذتبخش میکند.
۶. همراهی با افراد خوب
سعی کنید با کسانی معاشرت کنید که اهل خیر و نیکی هستند. انرژی و انگیزه آنها به شما نیز سرایت میکند و در این راه تنها نیستید.
۷. خواندن سوره بلد با تدبر و اجازه ورود آن به زندگی:
هر از چندگاهی سوره بلد را بخوانید و بر روی آیات آن، به ویژه آیات پایانی که راه نجات را نشان میدهد، فکر کنید. این کار مانند نقشه راه عمل میکند.
🟢 جمعبندی نهایی:
عبور از گردنه سوره بلد، یک مسابقه دو سرعت نیست بلکه یک کوهنوردی با استقامت است. مهم این است که:
شروع کنید (حتی با کوچکترین قدم). مستمر باشید (حتی اگر پیشرفت کند است). از خدا کمک بخواهید (چون او بزرگترین یاور شماست).
به قول شاعر: رهرو آن نیست گهی تند و گهی خسته رود
رهرو آن است که آهسته و پیوسته رود
امیدوارم با توکل بر خدا و پایداری، به راحتی، از این گردنه عبور کنید و به رضایت و آرامش واقعی، دست پیدا کنید.
🟣 ارتباط بین ” کبد” در سوره بلد و “کبد” در بدن انسان:
بین کلمه « #کَبَد» در سوره بلد و مفهوم « #کَبِد» در بدن انسان، یک ارتباط معنایی و استعاری بسیار قوی وجود دارد که در تفسیرهای قرآن به آن پرداخته شده است.
۱. معنای «کَبَد» در سوره بلد:
آیه ۴ سوره بلد میفرماید:
لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ فِی کَبَدٍ : «به راستی که ما انسان را در رنج و سختی آفریدیم.»
در اینجا، «کَبَد» به معنای «سختی، رنج، مشقت و تقلّا» است. ریشه این کلمه (ک-ب-د) حاوی معنای سنگینی، دشواری و فشار است. بنابراین، آیه به این حقیقت جهانی اشاره میکند که زندگی انسان؛ همواره با انواعی از مشکلات، چالشها و سختیها همراه است.
۲. ارتباط با عضو «کَبِد» در بدن:
کبد در بدن انسان (که در عربی و فارسی به آن «کَبِد» یا «جگر» میگویند) از همان ریشه «ک-ب-د» گرفته شده است. دلیل این نامگذاری، ویژگیهای این عضو است:
۱⃣ سنگینی: کبد یکی از سنگینترین اندامهای داخلی بدن است.
۲⃣ مرکز تصفیه: کبد وظیفه تصفیه سموم بدن را بر عهده دارد. در حقیقت، تمام سختیها و «سموم» مواد غذایی و محیطی را تحمل میکند تا بدن سالم بماند. این نقش، استعارهای از تحمل سختیهاست.
۳⃣ اهمیت حیاتی: کبد برای ادامه زندگی ضروری است و آسیب به آن، حیات انسان را به مخاطره میاندازد.
۳. ارتباط استعاری و تفسیری
مفسران و ادیبان، ارتباط بین این دو را به شکلهای زیر بیان کردهاند:
🔹تشابه در تحمل سختی: همانطور که کبدِ جسم، بار سنگین سموم بدن را به دوش میکشد و برای حفظ سلامت، سختی میکشد، انسان نیز در زندگی خود (کَبَدِ وجود) ناگزیر از تحمل بار سنگین مشکلات و رنجهاست. گویی زندگی هر انسان یک “کبد” بزرگ است که دائماً در حال پالایش و تحمل دشواری هاست.
🔹زندگی به مثابه کبد: این تشبیه زیبا نشان میدهد که رنج و سختی، جزئی جداییناپذیر و حتی ضروری از زندگی انسان است؛ همانگونه که عملکرد کبد برای بدن ضروری است. این سختیهاست که انسان را میپرورد، پالایش میکند و به کمال میرساند.
🔹بعد عرفانی: در برخی تفاسیر عرفانی، “کبد” را محل عشق و شور میدانند (در ادبیات فارسی از “درد جگر” یا “سوختن جگر” سخن میگویند). بنابراین، آفرینش انسان «در کبد» میتواند اشاره به این داشته باشد که انسان در بستری از عشق، شور و درد آفریده شده است که این خود نوعی “سختی” شیرین و پرورشدهنده است.
جمعبندی: بنابراین، ارتباط بین «کَبَد» در سوره بلد (به معنای سختی زندگی) و «کَبِد» در بدن (عضوی که سختی تصفیه بدن را تحمل میکند)، یک ارتباط استعاری مبتنی بر ریشه لغوی است. این ارتباط به زیبایی نشان میدهد که چگونه قرآن با واژگانی عمیق، حقیقت زندگی پررنج انسان را به یکی از اساسیترین اندامهای بدنش تشبیه میکند تا برای همه اقشار و در همه اعصار، ملموس و قابل درک باشد.
این شباهت زبانی، برجستهکننده این مفهوم است: ✅ همانگونه که #کبِد سختکوش، برای سلامت جسم، ضروری است، گذر از سختیهای زندگی نیز برای رشد و سلامت روح و روان انسان ضرورت دارد.
🟢 ۵ نکته از «تَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَهِ»:(در آیه ۱۷ سوره بلد)بر اساس باب «تَفَاعُل» (که نشاندهنده عمل متقابل است)
۱⃣ عمل متقابل و دوسویه (ماهیت تفاعل)
باب «تَفَاعُل» در عربی بر انجام یک کار به صورت متقابل و اشتراکی بین دو یا چند طرف دلالت دارد. بنابراین «تواصَوا» به این معنا نیست که یک نفر به دیگری توصیه کند، بلکه به یک فرهنگ و چرخه جمعی اشاره دارد که در آن همه افراد جامعه، به طور فعال و دوسویه، یکدیگر را به رحم کردن توصیه و ترغیب میکنند. ✅ این یک مسئولیت اجتماعی مشترک است.
۲⃣ فراتر از احساس؛ تبدیل به ارزش اجتماعی
وقتی کاری به صورت «تواصَوا» انجام میشود، از حد یک حس فردی فراتر رفته و به یک هنجار و ارزش اجتماعی نهادینه شده تبدیل میگردد. «تَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَهِ» یعنی جامعهای که در آن رحمت و مهربانی، به یک «دستورالعمل جمعی» تبدیل شده و اعضای آن پیوسته آن را به هم یادآوری و بر اجرای آن پافشاری میکنند.
۳⃣ پویایی و تداوم:
باب تفاعل بر استمرار و تداوم عمل نیز دلالت دارد. این توصیه به رحمت، یک فرآیند پویا و همیشگی است، نه یک عمل مقطعی. در چنین جامعهای، موجهای مهربانی به طور مداوم بین مردم در گردش است؛ کسی که امروز مورد رحمت قرار میگیرد، فردا خودش حامل و توصیهکننده آن به دیگران میشود.
۴⃣ پذیرش جمعی و مسوولیتپذیری مشترک
قید «تواصَوا» نشان میدهد که این توصیه از سوی همه پذیرفته شده است. این فقط یک شعار نیست، بلکه یک پیمان نانوشته اجتماعی است که همه خود را در قبال آن مسئول میدانند. این پذیرش جمعی، پایبندی به رحمت را تقویت کرده و آن را به یک عرف اجتماعی تبدیل میکند.
۵⃣ ایجاد شبکه امنیت اخلاقی و عاطفی:
در نهایت، «تَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَهِ» به معنای ایجاد یک شبکه حمایتی قدرتمند در جامعه است. وقتی همه، موظف به توصیه و عمل به رحمت هستند، یک «تأمین اجتماعی عاطفی» به وجود میآید که هیچ کس در سختی و مشکل، خود را تنها نمیبیند. این شبکه، جامعه را در برابر قساوت، فردگرایی افراطی و فروپاشی اجتماعی بیمه میکند.
🔴 جمعبندی: بر این اساس،«تَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَهِ» به ایجاد یک فضای تعاملی و پویا اشاره دارد که در آن:
🔷 رحمت به یک فرهنگ عمومی تبدیل شده است. 🔷 همه در قبال ترویج آن مسئولیت متقابل دارند. 🔷 این فرآیند به صورت مداوم و پذیرفتهشده توسط همه جریان دارد.
☑️ این مفهوم، نقطه مقابل جامعۀ سنگدل و منفعل است که در آن، هر کس، تنها به فکر خودش است.
🟢 سفارش به صبر پیش از سفارش به مهربانی، در سوره بلد آمده است؛ “ثُمَّ کَانَ مِنَ الَّذِینَ آمَنُوا وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَهِ “ (بلد آیه ۱۷) این آیه از سوره بلد، یکی از کلیدیترین آیات قرآن، در مورد سبک زندگی مؤمنانه است. بگذارید به بخشهای مختلف آن، بپردازیم:
🔴 معنی «تواصوا» و ساختار «باب تفاعل»: ریشه کلمه: ریشه کلمه «تواصوا» از «و-ص-ی» به معنای وصیت کردن، سفارش کردن و پند دادن است. این همان ریشه کلمه “وَصیَّت” است. ساختار «تَفاعُل»: وقتی این ریشه به باب «تَفاعُل» میرود، معنای آن از حالت یکطرفه خارج شده و به یک عمل متقابل و دوطرفه تبدیل میشود. وصَّی (به صورت ساده): به کسی سفارش کردن. (یک طرفه) · تَواصَی (در باب تفاعل): به یکدیگر سفارش کردن، همدیگر را توصیه کردن. (متقابل)
پس «تَواصَوا بِالصَّبر» به این معناست که:
آنها (مؤمنان) به طور مداوم و فعال، یکدیگر را به صبر و شکیبایی سفارش و توصیه میکنند.
این یک فرآیند اجتماعی و جمعی است، نه یک عمل فردی. جامعه ایمانی، جامعهای است که اعضای آن دائماً در حال یادآوری و تشویق یکدیگر به فضیلتها هستند. 🔵 چرا به صبر توصیه شده؟ (تقدم صبر بر رحمت)
این که در آیه ابتدا «تَواصَوا بِالصَّبر» و سپس «تَواصَوا بِالمَرحمَه» آمده، بسیار معنادار است:
«إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِی خُسْرٍ . إِلَّا الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ» (به راستی که انسان در زیانکاری است،مگر کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته کردند و یکدیگر را به حق سفارش کردند و یکدیگر را به صبر توصیه نمودند.) سوره العصر، آیه ۲-۳ ❎ صبر، پایه و اساس است.
❌ بدون صبر، عمل به “مرحمت” (مهربانی) در مواجهه با مشکلات، ناسازگاریها و کمبودهای دیگران، بسیار دشوار و گاهی غیرممکن است.
🔶 صبر، سوخت اخلاقی است: برای اینکه بتوانید در برابر آزار دیگران با مهربانی پاسخ دهید، به صبر نیاز دارید.
🔶صبر، عامل استمرار است: برای ادامه دادن کار خیر (مثل کمک به نیازمندان) که ممکن است با موانع یا ناسپاسی روبرو شود، به صبر نیاز است.
🔶صبر، جلوی خشم را میگیرد: وقتی کسی به شما بدی میکند، اولین واکنش طبیعی، خشم و تلافی است. “صبر” همان مهارکننده درونی است که به شما فرصت میدهد تا به جای واکنش خشمگین، با “مرحمت” پاسخ دهید.
به بیان ساده: ” شکیبایی و تاب آوری” پیش نیازِ “مهربانی” کنی. صبر، بستر و زمینهساز تمام فضایل اخلاقی از جمله مهربانی است.
🟣 ارتباط صبر با موفقیت: در نگاه قرآن، “موفقیت” تعریف خاص خود را دارد. موفقیت واقعی، تنها رسیدن به ثروت یا مقام نیست، بلکه رستگاری در دنیا و آخرت و رسیدن به آرامش درونی است. صبر ارتباط مستقیم و قدرتمندی با این نوع موفقیت دارد:
۱ صبر، عامل رسیدن به اهداف بلند: هیچ موفقیت بزرگی (یکشبه) به دست نمیآید. تحصیل علم، ساختن کسبوکار، تربیت فرزند، یا اصلاح خود، همه نیازمند استمرار و پایداری در مسیر است که همان “صبر” است.
قرآن میفرماید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَصَابِرُوا» (آل عمران: ۲۰۰) (ای کسانی که ایمان آوردهاید، شکیبا باشید و استقامت ورزید.) ۲ صبر، مهارکننده تصمیمهای عجولانه و شکستآور: بسیاری از شکستهای مالی، عاطفی و اجتماعی ما ناشی از تصمیمگیریهای عجولانه در لحظات سخت و فشار است. صبر به انسان توانایی “توقف، تفکر و سپس اقدام” را میدهد.
۳ صبر، عامل تبدیل بحرانها به فرصتها: انسان صبیر (شکیبا) در مواجهه با مشکلات، تسلیم نمیشود. بلکه با آرامش به دنبال راه حل میگردد و اغلب از دل همین مشکلات، قویتر و کارآزمودهتر بیرون میآید.
قرآن میفرماید: «إِنَّهُ مَنْ یَتَّقِ وَیَصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ لَا یُضِیعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِینَ» (بیگمان، هر کس که پرهیزگاری و شکیبایی کند، [بداند که] خدا پاداش نیکوکاران را ضایع نمیکند.) (یوسف: ۹۰)
۴ صبر، سرمایه آرامش درونی: موفقیت واقعی بدون آرامش درونی معنایی ندارد. انسان عجول و بیتاب همیشه در اضطراب است. اما انسان صبیر، حتی در طوفان مشکلات، آرامش خود را حفظ میکند چون میداند این نیز میگذرد و پاداش صبرش نزد خداوند محفوظ است.
✍ نتیجهگیری:
“تواصوا بالصبر” یعنی ساختن یک شبکه حمایتی اخلاقی در جامعه. ✅ وقتی همه یکدیگر را به صبر توصیه میکنند، جامعه در برابر مشکلات، شکستها و تنشها مقاوم میشود. این صبر جمعی، نه تنها باعث موفقیتهای مادی و معنوی فردی میشود، بلکه زمینه را برای گسترش مهربانی و دیگر فضایل اخلاقی فراهم میکند و در نهایت، جامعه را به سمت رستگاری و سعادت واقعی سوق میدهد.
