فعلِ مضارع (۱): فعل مضارع، فعلی است که بر انجام کار یا پدید آمدن حالتی در زمان ” حال یا آینده” دلالت می کند. مانند: یَنصُرُ: یاری می کند یَحسُنُ: نیکو می شود. مثال آشنای قرآنی: یَمنَعُون : منع می کنند (ماعون آیه ۷) أَعْبُدُ: می پرستم ( کافرون آیه ۲)
❎ روش ساختنِ فعلِ مضارع: فعلِ مضارع که از صیغه اول ماضی ساخته می شود، مانند ماضی دارای چهارده صیغه است؛ ترتیب ساختن آن از فعل “ضَرَبَ” (زد) به شرح ذیل است:
۱ یکی از حروف مضارع(أَ، ت، ی، ن) را بر سرِ فعل ماضی در می آوریم: ضَرَبَ ⬅️ یَضَرَبَ
۲ “فاء الفعل” آن را “ساکن” می کنیم: یَضَرَبَ⬅️ یَضْرَبَ
۴عین الفعل را با مراجعه به ” لغت نامه” تغییر می دهیم: یَضْرَبُ ⬅️ یَضْرِبُ
☑️ توجه: حرکتِ عین الفعلِ مضارع نیز، همچون ماضی “سماعی” است؛ یعنی ممکن است مفتوح، مکسور یا مضموم باشد که با استفاده از “فرهنگ لغت” می توان، آن را به دست آورد. یکی از روشهای متداول لغت نامه ها، برای تعیین حرکت عین الفعل، به صورت ذیل است:
ضَرَبَ -ِ : یعنی عین الفعل مضارعِ فعلِ “ضَرَبَ”، مکسور است (یَضْرِبُ).
عَبَدَ -ُ : یعنی عین الفعل مضارعِ فعلِ “عَبَدَ”، مضموم است (یَعْبُدُ).
