ای رنجبر
تا به کی جان کندن اندر آفتاب ای رنجبر      

    ریختن از بهر نان از چهره آب ای رنجبر

زین همه خواری که بینی زآفتاب و خاک و باد    

  چیست مزدت جز نکوهش یا عتاب ای رنجبر

از حقوق پایمال خویشتن کن پرسشی         

 چند می ترسی زهر خان وحباب ای رنجبر

جمله آنان را که چون زالو مکندت خون بریز   

  وندرآن خون دست و پایی کن خضاب ای رنجبر

دیو آرزو خود پرستی را بگیر و حبس کن  

  تا شود چهر حقیقت بی حجاب ای رنجبر
حاکم شرعی که بهر رشوه فتوا می دهد     

   کی دهد عرض فقیران را  جواب ای رنجبر
آن که خود را پاک می داند ز هر آلوده گی  

   می کند مردار خواری چون غراب(۱) ای رنجبر
گر که اطفال تو بی شامند شب ها باک نیست   

  خواجه تیهو می کند هرشب کباب ای رنجبر
گر چراغت را نبخشیده است گردون روشنی   

  غم مخور می تابد امشب ماهتاب ای رنجبر
در خور دانش امیرانند و فرزندانشان            

  تو چه خواهی فهم کردن از کتاب ای رنجبر
مردم آنند کز حکم و سیاست آگهند       

  کارگر کارش غم است و اضطراب ای رنجبر

هر که پوشد جامه ی نیکو بزرگ و لایق است

  رو تو صدها وصله داری بر ثیاب(۲) ای رنجبر

جا مه ات شوخ است و رویت تیره رنگ از گرد و خاک

  از تو میبایست کردن اجتناب (۳)ای رنجبر

هر چه بنویسند حکام اندر این محضر رواست

 کس نخواهد خواستن ز ایشان حساب ای رنجبر

پروین اعتصامی

۱- کلاغ، زاغ

۲-جامه، لباس

۳- دوری