🟢 تدبر در سوره ماعون قسمت چهارم 🌕نماز می خوانند، اما … :
جهت هدایتی سوره: سوره ی ماعون، ابتدا به معرفی تکذیب کننده عملی دین پرداخت و سپس، این تکذیب کننده را، با عنوان ” نمازگزاران“، تهدید می کند. آیات سوره، در ادامه، چگونگیِ نمازِ او را، تبیین نموده تا معلوم شود، چرا نمازش، او را، نجات نداده و زمینه تکدیب عملیِ دین را، برایش، فراهم کرده است. 👇👇👇👇👇 تهدید نمازگزارانِ مکذّبِ دین: از خود راندنِ یتیمان و بی تفاوتی، در طعامِ مسکینان، از نشانه هایِ تکذیبِ دین است. وای بر نمازگزاران که ، با غفلت از حقیقت نماز و جمعِ بینِ ریاکاری و منع کمکِ مالی به نیازمندان، زمینه فعلیت یافتن این اوصاف را. فراهم می آورند و در عمل، دین را. تکذیب می کنند!
🟢 تدبر در سوره ماعون قسمت سوم 🌕نماز می خوانند، اما … :
گفتیم مخاطبان سوره ماعون نمازشان، ریایی است یعنی، نمایشِ نماز است؛ زیرا: وَیَمْنَعُونَ الْمَاعُونَ ﴿٧﴾ و کمترین، کمک را، منع می کنند.
اگر کسی، دریغ از نیازمندان را، با رفتاری به اسم نماز، جمع کرد، آنچه به اسم نماز می کند، نماز نیست، بلکه نمایشی از نماز است. ایشان دو وصفِ نماز نمایشی و دریغ کردن از نیازمندان را، با هم، جمع کرده اند؛ از یک سو، خود را نمازگزار و خداگرا، جلوه می دهند و از سوی دیگر، با تمام وجود، دنیا 🌎 را، در آغوش گرفته اند و حتی از انفاق “ماعون“، این کمترین مایحتاج زندگی، دوری می ورزند. حقیقت نماز، چیزی جز، دوری از، دنیا و نزدیک شدن به یادِ خدا 🕋، نیست. نماز، نمادِ خداگرایی است و انسان را، از دنیاگرایی و ویژگی های زشتِ دنیاپرستان، باز می دارد؛ اما برخی نمازگزاران، از حقیقتِ نماز، غافل هستند و از دنیا گرایی، منصرف نگشته، منفعت دنیایی خود را، بر انجام وظایفِ انسانی و الهی، در قبالِ یتیمان و مسکینان، ترجیح می دهند؛ به راستی که، نمازگزارانی با این ویژگی ها، مستحقِ عذاب “ویل” خدا هستند؛ زیرا اگر، نماز ایشان، حقیقی بود، مکذّبان رفتاری دین، نمی شدند.
🟢 تدبر در سوره ماعون قسمت دوم 🌕نماز می خوانند، اما … :
چنین کسی، سزاوارِ عذاب و سرنوشتِ دردناکی است، اما، درست، در نقطه ای که، مخاطب، منتظر شنیدنِ عاقبتِ این رفتار است، پایِ عنوان جدیدی، به سوره باز می شود فَوَیْلٌ لِلْمُصَلِّینَ﴿۴﴾ پس وای، بر نمازگزاران
تکذیب کننده ی دین، در سوره ماعون، در کسوتِ نمازگزاران نیز هست، اکنون باید دانست، چرا تهدید خدای متعالی، بر نماز واقع شده است.
مشکل در رفتارِ بدِ او، با یتیم و مسکین است یا در نماز او؟⁉️
در حقیقت، نمازِ او، عاملِ تکدیبِ عملی دین، از جانبِ اوست و از همین رو، عذاب بر عنوان نمازگزاریِ او، تطبیق یافته است؛ اما، مگر نماز او، چگونه بوده ، که او را به ورطه ی تکذیبِ دین، کشانده است❓
🟢 تدبر در سوره ماعون قسمت اول 🌕نماز می خوانند، اما … : نماز می خوانند؛ اما اوصاف دنیاگرایانه دارند، یتیم را به شدت، از خود، می رانند و بر اطعامِ مسکین، ترغیب نمی کنند. بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ بخوان این سوره را، به اسمِ خدای رحمت گستر رحم آور أَرَأَیْتَ الَّذِی یُکَذِّبُ بِالدِّینِ ﴿١﴾ آیا دیدی، آن کس را که دین را تکذیب می کند؟ “دین“، همان آیین و برنامه سعادتِ بشر است که اهل آن، در برابر دستوراتش، تسلیم و مطیع هستند. دینی که قرآن کریم از آن سخن، می گوید، دین مبین “اسلام” است؛ اما گویی کسی هست که دین را تکذیب می کند؛ یعنی، آن را، دروغ می داند و برنامه های آن را، برای رساندن، به سعادت، ردّ می کند. او کیست؟ چگونه و با چه، بیانی، دین را، تکذیب می کند؟ او را با این ویژگی ها، می توان دید: ۱⃣ فَذَٰلِکَ الَّذِی یَدُعُّ الْیَتِیمَ ﴿٢﴾ پس آن، همان کسی است که یتیم را به شدت، می راند. ۲⃣ وَلَا یَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ الْمِسْکِینِ ﴿٣﴾ و بر طعامِ بینوا، رغبتی، نمی کند. آری! او دروغ انگاریِ دین را، با رفتار خود، در برابرِ یتیم و مسکین، به نمایش می گذارد. ⬅️ یتیم، نقطه ی اوجِ بی پناهی و مسکین، نهایت نیازمندی است. کسی که، با یتیم و مسکین، چنین رفتاری دارد، از درون، به دین، اعتقاد ندارد و تکدیب، در رفتاری است که، از او سر می زند، هر چند زبانش، سخن دیگری بگوید.
🟣 تدبر در سوره نصر: قسمت ششم (پایانی) استاد محمد حسین الهی زاده 🌱🌱🌱🌱🌱 ادامه↙️ 🔹گام سوم: تفهّمِ جهت هدایتی آیات؛ سوره نصر، با تاکید بر علت فرمانِ پیشین، پایان می پذیرد که چون، پروردگار، بسیار، پیگیرِ هدایت و رشدِ بندگان خود است، این فرمان را، صادر کرده است:
… وَاسْتَغْفِرْهُ ۚ إِنَّهُ کَانَ تَوَّابًا (نصرآیه۳) یعنی؛ ای پیامبر (ص)، تو، از خدا، این طلبِ رحمتِ بیشتر و توسعه ی ظرفیت وجودی را، به عنوان رهبر جامعه اسلامی، بخواه؛ ما به تو، بسیار لطف و عنایت داریم. 🔵 نتیجه (جمع بندی تدبر در سوره): با توجه به امیدواری مسلمانان نسبت به فتح مکّه و به تبع آن، انتظار داخل شدن گروه گروهِ مردم، در دین الهی، خداوند با خطاب کردن پیامبر (ص)، وظیفه ایشان و پیروِ آن، مومنان را، در چنین شرایطی، تبیین می کند که همان تسبیح حامدانه و استغفار است. با توجه به اینکه؛ از سویی سوره، از ساختار شرط و حواب شرط، بهره جسته و از میانِ شرط و جواب شرط ، اصلِ سخن، در جوابِ شرط است
و از سویی دیگر، خطابِ آن، به پیامبر اکرم (ص) بوده و به دنبال ورودِ یادِ خدا، در متن زندگی است، جهتِ هدایتیِ سوره؛👇 ” یادِ خدا، وظیفه پیامبر (ص)، هنگام یاری و نصرت هایِ اجتماعیِ الهی” است.
🟣 تدبر در سوره نصر: قسمت پنجم استاد محمد حسین الهی زاده 🌱🌱🌱🌱🌱 ادامه↙️ 🔹گام سوم: تفهّمِ جهت هدایتی آیات؛ نیز می توان اینگونه معنا کرد که “تسبیح گویِ پروردگار” از هر عیب و نقص و عجز، به کمک حمد باشید که اگر پیروزی به تاخیر افتاد یا یاری الهی شامل حال نشد، از ناحیه ی خودِ شماست. آمدن ” رَبِّکَ“، پس از امر به تسبیحِ حامدانه، بیان می کند که این نصر و فتح، از جلوه های ربوبیّت و مدیریتِ الهی است. وظیفه دوم رهبر، “طلبِ رحمتِ بیشتر و گسترشِ ظرفیتِ وجودی” است؛ زیرا، مغفرت، به معنایِ طلب عفو و بخشش نیست. دلیل این است که، در آیاتِ قرآن، مغفرت، مرحله پس از عفو و طلب آمرزش و پیش از رحمت و برای جلبِ رحمت الهی است، چنان که می فرماید: …وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا ۚ… (بقره آیه ۲۸۶) و آثار گناه را، از ما بشوی! ما را ببخش و در رحمت خود، قرار ده با این بیان، به این پرسش که پیامبر (ص) گناهی انجام نداده اند تا از خدا، طلبِ مغفرت کنند، نیز. پاسخ می گوید. بنابراین، خداوند، با خطاب قرار دادنِ شخص رسول الله (ص) وظیفه رهبر جامعه را، بازگو می کند که باید، پس از فرا رسیدنِ پیروزی. به منظور گرفتار نشدن در مستیِ پیروزی و موفقیت، خود و امت و جامعه اسلامی را به تسبیح حامدانه (تسبیح به همراه حمد) و استغفار، بکشاند.
🟣 تدبر در سوره نصر: قسمت چهارم استاد محمد حسین الهی زاده 🌱🌱🌱 🔹گام سوم: تفهّمِ جهت هدایتی آیات؛ ورود مردم در دین و نه ورود دین در مردم، به اینمعناست که مردم، نظام اسلامی را به رسمیت بشناسند، اگر چه ایمان، در قلب هایشان، داخل نشده باشد و بپذیرند، که نظام اجتماعی آنها، بر پایه دستورات و احکامِ اسلام باشد. پس این ورود، پس از آنکه، حکومت اسلامی راه اندازی شده باشد، متحقق می شود؛ زیرا داخل شدنِ مردم، در یک نظام،پذیرش آن حکومت، به شمار می آید و این رویداد،زمان رسول الله (ص)، در جریان هجرت به مدینه، محقق شده بود و پس از فتح مکه، داخل شدن گروه گروهِ مردم، در دین الهی، دیدنی است. در پایان، با آمدن جواب شرط ، که اصل مقصد، در سوره است، وظیفه رسول خدا (ص)، پس از فرا رسیدنِ چنین فتحی، در دو امرِ مهم، ” تسبیح حامدانه” و “استغفار“، خلاصه می شود. فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ وَاسْتَغْفِرْهُ ۚ إِنَّهُ کَانَ تَوَّابًا (نصر آیه۳) تسبیح حامدانه ی پروردگار، بدین معناست که، چون خداوند، پیروزی را، به ارمغان آورده است، باید او را، حمد و ستایش کنید؛ ولی چون نمی توانید “حقِّ حمدِ” او را، کاملا به جای آورید، پیش از حمد، اولین را تسبیح کنید. نمونه این رفتار را، در زمان “فتح خرمشهر” می توان دید که رهبر کبیر انقلاب فرمود: “خرمشهر را، خدا آزاد کرد.”
🟣 تدبر در سوره نصر: قسمت سوم استاد محمد حسین الهی زاده 🌱🌱🌱🌱🌱 🔹گام سوم: تفهّمِ جهت هدایتی آیات؛ سوره با حرف “إِذَا” آغاز شده و گویای آن است که می توان بیان یک قاعده کلی را، در ادامه آیات، انتظار داشت. بیان تفصیلی این قاعده کلی، همان مقصدی است که سوره، در مقامِ رسیدن به آن است. خداوند، نخست، از هنگامه تحقق پیروزی، پس از یاری خدا و مغلوب شدن مشرکان مکه، سخن به میان می آورد؛ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ (نصر آیه ۱) عطف فتح خدا، بر نصر او، بیان کننده این مطلب است که، آن دو، در عین شباهت، با یکدیگر، متفاوت اند. علاوه بر این، تقدم نصر بر فتح، گویای این نکته است که پیروزی خدا، پس از یاری او، به دست می آید. البته یاری خدا نیز، جز پس از یاری مردم، دست یافتنی نیست، چنان که در جایی دیگر فرمود: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ یَنْصُرْکُمْ وَیُثَبِّتْ أَقْدَامَکُمْ (محمد آیه ۷) “ای کسانی که ایمان آورده اید! اگر خدا را یاری کنید، شما را یاری می کند و گام هایتان را، استوار می دارد.” نصرت و پیروزی یاد شده، آن قدر با ارزش و تاثیرگذار است که باعث خواهد شد، مردم، گروه گروه، به دین اسلام وارد شوند: وَرَأَیْتَ النَّاسَ یَدْخُلُونَ فِی دِینِ اللَّهِ أَفْوَاجًا (نصر آیه ۲) 🔵🟣🔴🟣🔵 📚 کتاب تدبر در قرآن از سوره نبأ تا سوره ناس (جزء ۳۰) محمد حسین الهی زاده ص۴۲۲ 🌴🌴🌴🌴🌴 #نصر #درس_نوزدهم #تدبر #فتح #یاری #خدا #الهی_زاده 🌹🍀🌹🍀🌹 با کانال فهم زبان قرآن همراه شوید 🔻 https://eitaa.com/joinchat/77201969C7b71ff995b
🔹 گام یکم: تفهّم واژه های مشکل: سَبِّح: ” حرکت در مسیر حقّ، بی هیچ انحراف و نقطه ضعفی” است.
تسبیح؛ درباره خداوند به این معناست که او، در ذات و صفات و افعال و همه امورش، در مسیر حقّ بوده و هیچ ضعف و نقص و محدودیتی، در او نیست.
توّابا“: ” توبه”، هنگامی که برای انسان، به کار رود، به معنایِ برگشت از گناه و پشیمانی، از آن است و اگر درباره خداوند به کار رود، پس از آن حرف “علی” می آید و به معنای بسیار، توبه پذیر و بازگشت خداوند بر بندگانش، با رحمتی و عطوفت و بخشش است.
🔹 گام دوم: تفهّمِ ساختار آیات این سوره، از یک سیاق، تشکیل شده است و دارای قالب شرط و جواب شرط، است. آیات اول و دوم، “شرط” هستند و آیه سوم، “جواب شرط” است.
🟣 تدبر در سوره نصر: قسمت اول استاد محمد حسین الهی زاده 🌱🌱🌱 🔷 شناسه سوره: یکصد و دهمین، سوره ی قرآن است که پس از، کافرون و قبل از، سوره مسد، قرار دارد. 🔷 فضای نزول سوره: سوره مبارکه نصر در فضایی نازل شد که مسلمانان، توانسته بودند با تحمّلِ سختی ها و مشکلاتِ فراوان، مقابلِ دشمنان قدرتمندی، همچون قریش و یهود، دوام آورند و از سویی، پس از صلح حدیبیه، امید بیشتری به فتح مکّه، با نصرت الهی پیدا کرده بودند و به دنبال آن، انتظار داخل شدن گروه گروه مردم، در دین الهی، می رفت؛ از این رو، خداوند، با خطاب کردن پیامبر (ص)، وظیفه ایشان و پیروِ آن، مؤمنان را، درچنین شرایطی، تبیین می کند که همان، تسبیحِ حامدانه و استغفار است. 🔷 متن آیات: بسم الله الرحمن الرحیم إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ ﴿١﴾ وَرَأَیْتَ النَّاسَ یَدْخُلُونَ فِی دِینِ اللَّهِ أَفْوَاجًا ﴿٢﴾ فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ وَاسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ کَانَ تَوَّابًا ﴿٣﴾ هنگامی که پیروزی، بعد از یاری خداوند، فرا رسد ومشرکان مکه مغلوب شوند و حکومت اسلامی راه اندازی شود (۱) و ببینی که مردم، گروه گروه، واردِ دین خدا می شوند (۲) در چنین شرایطی، پروردگارت را همراه با سپاس او، از هر عیب و نقص و عجزی، تسبیح گوی و برای طلب رحمت بیشتر و توسعه ظرفیت وجودی خود و مؤمنان، استغفار کن که او بسیار توبه پذیر و پیگیر هدایت و رشدِ، بندگان خود است (۳) 📚 کتاب تدبر در قرآن از سوره نبأ تا سوره ناس (جزء ۳۰) محمد حسین الهی زاده ص۴۲۰
