No Image
خوش آمديد!
رد پای احادیث در اشعار فارسی پيوند ثابت

یادداشت/ حجت‌الاسلام موسوی

رد پای احادیث در اشعار فارسی

خبرگزاری فارس: رد پای احادیث در اشعار فارسی

شاعران پارسی گوی از پیشتازان این

عرصه بودند که مضامین والای احادیث

را در اشعار خود جلوه‌گر ساختند.

به گزارش خبرنگار آئین و اندیشه خبرگزاری فارس،‌ حجت الاسلام والمسلمین دکتر سید محسن موسوی، عضو هیئت علمی دانشگاه مازندران در یادداشتی به جایگاه احادیث در اشعار فارسی پرداخته است:

با ظهور دین مبین اسلام در کشور عزیزمان ایران و گسترش فرهنگ اهلبیت(ع) در میان توده های مردم، گروه های مختلف فکری، تلاش کردند تا از آموزه های قرآن و اهلبیت(ع) بهره جویند.

شاعران پارسی گوی از پیشتازان این عرصه بودند که مضامین والای احادیث را در اشعار خود جلوه گر ساختند. ایشان با این کار هم بر غنای شعر خود افزودند و هم احادیث اهلبیت ما را در قالب شعر و در جمع علاقه مندان به هنر، ادبیات و نیز پیروان اهلبیت رواج داده اند.

نوع استفاده از احادیث در ادبیات فارسی گونه های مختلفی به خود گرفته است. در برخی از اشعار متن عربی حدیث به عنوان استناد یا استشهار و به کار گرفته شده است و در برخی از آنها ترجمۀ حدیث و مضمون آن در حدیث تضمین شده است.

یکی از احادیث که در اشعار شاعران بسیاری دیده می شود و جلوه گری خاصی دارد، حدیث شریف پیامبر گرامی اسلام است که فرموده است: الصبر مفتاح الفرج، شکیبایی کلید گشایش است.

برخی شاعران تمام ابیات یکی از شعرهای خود را به گونه ای با این حدیث پیوند داده اند که میتوان آن را شعری برای این حدیث نامید.

سنایی غزنوی در یکی از اشعارش که یازده بیت دارد این گونه گفته است:

ای کوکب عالی درج وصلت حرام است و حرج               ای رکن طاعت همچو حج الصبر مفتاح الفرج

تا کی کشم بیداد من تا کی کنم فریاد من                    روزی بیابم داد من الصبر مفتاح الفرج

ایوب با چندین بلا کاندر بلا شد مبتلا                         پیوسته بودش این دعا الصبر مفتاح الفرج

یعقوب کز هجر پسر چندین بلاش آمد به سر                قولش همی بد سربسر الصبر مفتاح الفرج

مولوی نیز در غزلی از دیوان شمس، این حدیث را در تمامی ابیات شعرش آورده است که بخشی از آن چنین است:

ای دل فرو رو در غمش کالصبر مفتاح الفرج                 تا رو نماید مرهمش کالصبر مفتاح الفرج

چندان فرو خور آن دهان تا پیشت آید ناگهان               کرسی و عرش اعظمش کالصبر مفتاح الفرج

خندان شو از نور جهان تا تو شوی سور جهان               ایمن شوی از ماتمش کالصبر مفتاح الفرج

مولوی در مثنوی معنوی هم از این حدیث برای بیان مرادش بهره جسته است. برای نمونه در شعری گفته است:

بهر تو از پست کردم گفتگو                     تا بسازی با رفیقت زشت خو

تا کشی خندان و خوش بار حرج               از پی الصبر مفتاح الفرج

برخی دیگر از شاعران ترجمۀ این حدیث را با تعبیر کلید صبر یا کلید گشایندۀ مشکلات در اشعار خود بکار گرفته اند. صائب تبریزی در شعری گفته است:

نقش امید در آیینه نماید خود را                هر کجا پای نهد یار جبین بگذارید

قفل غم های جهان را بود از صبر کلید        دست چون غنچه  به دلهای غمین بگذارید

نظامی گنجوی هم در مثنوی خسرو و شیرین سروده است:

به صبرش عاقبت جایی رساند               که بر وی هر که را خواهد نشاند

به صبر از بند گردد مرد رسته                که صبر آمد کلید کار بسته

گشاید بند چون دشوار گردد                  بخندد صبح چون شب تار گردد

دسته: آشنايي بيشتر با دين مبين اسلام | نويسنده: mobinkarim


ارسال نظر

 

No Image
No Image No Image No Image
 
 
 

آمار سایت

افراد آنلاین : 2
ورودی های گوگل : 0
تعداد نوشته ها : 754
تبادل لینک: 0
بازدید امروز : 73
بازدید دیروز : 440
بازدید این هفته : 1183
بازدید این ماه : 5174
بازدید کل : 57426
نظرات تایید شده : 53 دیدگاه

No Image No Image